Pieniński Park Narodowy Krościenko nad Dunajcem

Pieniński Park Narodowy to jeden z najmniejszych parków w Polsce, ale jednocześnie jeden z najbardziej różnorodnych przyrodniczo. Rozciąga się na niecałe 2350 hektarów chronionego terenu w sercu Pienin, gdzie wapienne skały tworzą charakterystyczne szczyty i wąwozy przecięte Dunajcem. Siedziba parku znajduje się w Krościenku nad Dunajcem, skąd prowadzą najważniejsze szlaki w głąb gór.

To miejsce dla tych, którzy lubią łączyć górskie wędrówki z obserwowaniem przyrody. Nie trzeba być wytrawnym himalaistą – większość szlaków jest dostępna dla rodzin z dziećmi, choć wymaga podstawowej kondycji.

Historia parku i jego wyjątkowy charakter

Park powstał w 1932 roku jako pierwszy w Polsce obszar chroniony o randze parku narodowego. Wcześniej, jeszcze przed I wojną światową, podejmowano próby ochrony tego terenu, bo już wtedy zdawano sobie sprawę z jego wyjątkowości. W 1954 roku nadano mu obecną nazwę.

Pieniny to fragment pasa skałkowego ciągnącego się na ponad 550 kilometrów, który oddziela zewnętrzne Karpaty fliszowe od wewnętrznych, krystalicznych. Góry te mają zaledwie około 35 km długości i do 6 km szerokości, ale na tej niewielkiej przestrzeni mieści się bogactwo geologiczne i przyrodnicze rzadko spotykane gdzie indziej. Skały zbudowane z wapieni jurajskich i kredowych tworzą urwiste ściany, wąwozy i charakterystyczne turnie.

Park chroni około 1100 gatunków roślin naczyniowych, w tym dwa endemity – rośliny, których nie znajdziesz nigdzie indziej na świecie. To pienińskie mniszki, które rosną wyłącznie na tutejszych skałach.

W granicach parku żyje też około 7000 gatunków zwierząt. Na ścianach skalnych gniazdują sokół wędrowny i puszczyk, a w lasach można spotkać jelenie, sarny czy dziki. Wiosną i latem łąki pokrywają się kwiatami – storczykami, goryczkami i innymi gatunkami górskimi.

Masyw Trzech Koron – główny cel wycieczek

Większość odwiedzających park kieruje się na Trzy Korony – najwyższy szczyt Pienin Właściwych (982 m n.p.m.). To niecałe 10 kilometrów pętli z Krościenka, która zajmuje około 3-4 godzin. Szlak prowadzi przez las, potem przez Przełęcz Szopkę, gdzie można odpocząć na ławkach wśród górskich polan.

Sam szczyt to w rzeczywistości kilka wierzchołków tworzących charakterystyczną koronę. Z galerii widokowej roztacza się panorama na Tatry, Gorce, Beskid Sądecki i Magurę Spiską. W dole, prawie 600 metrów niżej, wije się Dunajec – widok robi wrażenie. Za wejście na galerię widokową trzeba zapłacić 5 złotych (ulgowy 2,50 zł), ale to naprawdę niewielka kwota jak na takie widoki.

Trasa jest oznakowana i dobrze utrzymana, choć miejscami stroma. Z dziećmi w wieku szkolnym nie powinno być problemu, ale maluchy w nosidełkach mogą być wyzwaniem przy stromych odcinkach.

Sokolica i inne szlaki w parku

Drugim popularnym celem jest Sokolica (747 m n.p.m.) – szczyt po słowackiej stronie Dunajca, dostępny ze Szczawnicy lub Sromowiec. Tutaj też znajduje się galeria widokowa (te same ceny co na Trzech Koronach). Widoki są równie spektakularne, a szlak nieco łatwiejszy niż na Trzy Korony.

Dla tych, którzy wolą spokojniejsze spacery, jest Wąwóz Homole – zielony szlak prowadzący malowniczym wąwozem. To łatwiejsza trasa, odpowiednia nawet dla rodzin z mniejszymi dziećmi. Warto też zajrzeć do ruin Zamku Pienińskiego, który znajduje się na szlaku z Trzech Koron – pierwsze wzmianki o nim pochodzą z XIV wieku, kiedy to podobno schroniły się tu przed najazdem mongolskim księżna Kinga i zakonnice.

Park nie pobiera opłat za wstęp na szlaki. Płaci się tylko za galerie widokowe na szczytach oraz za zwiedzanie wystawy przyrodniczej w siedzibie dyrekcji.

Przełom Dunajca – spływ tratwami

Chociaż sam spływ Dunajcem odbywa się poza ścisłymi granicami parku, to właśnie przez teren chroniony przepływa rzeka tworząc jeden z najpiękniejszych przełomów w Karpatach. Trasa ze Sromowiec Niżnych do Szczawnicy to klasyka – drewniane tratwy prowadzone przez flisaków w góralskich strojach, urwiste ściany skalne po obu stronach rzeki i opowieści o historii regionu.

Spływ trwa około 2-2,5 godziny i jest bezpieczny nawet dla małych dzieci. To dobry pomysł na urozmaicenie górskich wędrówek, zwłaszcza w ciepłe dni.

Wystawa przyrodnicza i edukacja

W budynku dyrekcji parku przy ulicy Jagiellońskiej 107B w Krościenku można zwiedzić wystawę przyrodniczą. Normalnie zwiedzanie jest samodzielne za 3 złote od osoby, ale park organizuje też spotkania z bezpłatnym oprowadzaniem przez pracowników – warto sprawdzić terminy na stronie internetowej. Takie zwiedzanie trwa około godziny i daje znacznie więcej niż samodzielne oglądanie ekspozycji.

Wystawa przedstawia przyrodę Pienin – geologię, florę, faunę. Dla dzieci to dobra okazja do zobaczenia, jakie zwierzęta i rośliny mogą spotkać na szlakach. Ekspozycja nie jest ogromna, ale przygotowana rzetelnie i rzeczowo.

Praktyczne informacje dla odwiedzających

Dojazd: Krościenko nad Dunajcem leży przy drodze krajowej nr 969 łączącej Nowy Targ ze Starym Sączem. Z Krakowa to około 100 km (niecałe 2 godziny jazdy). W Krościenku są parkingi, w tym przy głównych punktach wyjściowych szlaków. W sezonie (maj-wrzesień) bywa tłoczno, warto przyjeżdżać wcześnie rano.

Ceny w parku:

• Wstęp na szlaki – bezpłatny
• Galeria widokowa na Trzech Koronach – 5 zł normalny, 2,50 zł ulgowy
• Galeria widokowa na Sokolicy – 5 zł normalny, 2,50 zł ulgowy
• Wystawa przyrodnicza – 3 zł od osoby

Ile czasu zarezerwować: Na wejście na Trzy Korony z Krościenka trzeba przeznaczyć 3-4 godziny. Jeśli planujecie dodatkowo spływ Dunajcem, doliczyć kolejne 3 godziny (z dojazdem do punktu startowego i powrotem). Całodniowa wycieczka obejmująca szlak górski i spływ to optymalny wariant.

Najlepszy czas na wizytę: Park jest otwarty cały rok, ale największy ruch przypada na maj-wrzesień. Wiosna (maj-czerwiec) to czas kwitnienia górskich roślin, jesień (wrzesień-październik) zachwyca kolorami. Zimą szlaki są przejezdne, ale wymagają odpowiedniego ekwipunku.

Kontakt: Dyrekcja Pienińskiego Parku Narodowego, ul. Jagiellońska 107B, 34-450 Krościenko nad Dunajcem, tel. +48 18 262 56 01, strona: www.piepn.gov.pl

Pieniny to góry niewielkie – pasmo ma zaledwie 35 km długości – ale to właśnie ta kameralna skala sprawia, że można je dobrze poznać nawet podczas weekendowego wyjazdu.

Dla kogo to miejsce: Park sprawdzi się dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym (od około 6-7 lat), par szukających aktywnego wypoczynku i wszystkich, którzy lubią góry, ale nie chcą wielogodzinnych, wyczerpujących marszów. Trasy są na tyle zróżnicowane, że każdy znajdzie coś dla siebie – od łatwych spacerów wąwozem po bardziej wymagające wejścia na szczyty.

W okolicy jest też dobra baza noclegowa – Krościenko, Szczawnica, Czorsztyn oferują kwatery, pensjonaty i hotele w różnych cenach. Warto zostać na dłużej niż jeden dzień, żeby spokojnie poznać różne fragmenty parku.